Deze 7 verrassende natuurfeiten laten zien hoe complex de aarde is5 min read

Wanneer je vastgeroest zit in een dagelijkse sleur, is het makkelijk om te vergeten hoe bizar, maar ook prachtig het leven op aarde kan zijn. Als je daar heel even bij stil staat, realiseer je je dat we allemaal op een waterige bol in de ruimte rondzweven, vol eigenaardige beestjes (inclusief wij mensen). En op de een of andere manier lijkt alles tóch samen te werken in één complex ecosysteem. Het beste aan leven op deze planeet? Elke dag worden er weer nieuwe dingen ontdekt. Hopelijk zorgen deze verrassende natuurweetjes over onze aarde voor een herontdekt gevoel van verwondering.

1. Vergeet de maan, de bodem van de oceaan is pas echt onontdekt terrein

Wist je dat we meer weten over de oppervlakte van de maan dan over onze oceaanbodem? En bedenk: meer dan 70% van de oppervlakte van de aarde is water. De reden dat er zo weinig bekend is, komt niet doordat er geen interesse is. Het is een technisch probleem. Het probleem is water, om het heel simpel te zeggen. Verdomme, water! Wacht, ik leg het uit.

A little boat with a group of peole floats on the ocean during sunset
Foto: Roselinde Bon

Water gedraagt zich namelijk heel anders dan lucht. We kunnen makkelijk licht- en radiogolven gebruiken om de maan te verlichten (of bijvoorbeeld Mars). Maar diezelfde golven passeren niet makkelijk door water. We kunnen de bodem van oceaan niet echt zien, dat is meestal te moeilijk. Dat is dus waarom de oceaanbodem pikzwart is: elektromagnetische golven hebben moeite om door water uit te zenden, maar ze kunnen makkelijk de maan bereiken.

2. Kunnen planten om hulp roepen?

Deze theorie is nog niet echt uitgebreid onderzocht, dus we nemen dit natuurweetje met een korreltje zout (zou jij ook moeten doen). Toch kan ik het niet laten om het hier te noemen. Wetenschappers hebben recentelijk ontdekt dat planten die lijden aan fysieke schade of droogte, mogenlijk om hulp kunnen roepen. Deze ultrasonische gilletjes zijn te hoog voor mensen om te horen, maar sommige dieren en andere planten zouden ze wel kunnen horen. De reden voor deze gilletjes is een mysterie, hoewel er speculaties zijn dat insecten de hulproepen kunnen horen en daardoor ongezonde planten vermijden wanneer ze eitjes leggen. Wie had dit ooit kunnen bedenken? Vannacht heb ik waarschijnlijk last van nachtmerries over schreeuwende cactussen.

A girl gazes at a frozen lake while kneeling in the snow
Foto: Roselinde Bon

3. De wereld wordt dus écht stil wanneer het sneeuwt

Een onderzoek uit 2016 had de titel: “De wetenschap achter de kalmte van sneeuw”, de Universiteit van Kentucky legt uit hoe sneeuw ervoor zorgt dat de wereld een stukje stiller wordt. Oké, het feit dat de meeste mensen binnen blijven wanneer het koud is, helpt ook. Maar er is een wetenschappelijke verklaring voor waarom sneeuw gelijk staat aan stilte, wat ook een kalmerend effect heeft op dieren (inclusief mensen).

Geluidswetenschappers hebben bepaald dat, in contrast met regen, sneeuw een goede geluidsdemper is. We meten geluidsisolatie op een schaal van 0 tot 1 en sneeuw zit op 0.6 (dus het isoleert 60% van het geluid dat voor ons hoorbaar is). Sneeuwvlokken produceren bijna geen *plop* wanneer ze de grond raken. Dit komt deels doordat sneeuw met een lage snelheid naar beneden komt (veel langzamer dan regen). Maar het komt ook door de afstand tussen de individuele sneeuwvlokken. Die luchtbubbels zorgen ervoor dat geluidsgolven niet goed kunnen weerkaatsen.

Beautiful concepts from Japanese philosophy: forest bathing is beneficial to your health.
Foto: Roselinde Bon

4. Er zijn meer bomen dan sterren in de Melkweg

Het klinkt onwaarschijnlijk, maar huidige schattingen laten steeds dezelfde resultaten zien: er zijn meer bomen dan sterren in de Melkweg. En ja, al die bomen leven op onze aarde. Verschillende schattingen geven aan dat er 100 tot 400 miljard sterren in de Melkweg zijn (een erg brede schatting, inderdaad). Maar het geschatte aantal bomen op aarde is ongeveer drie biljoen. Er worden ieder jaar ook zo’n 15 miljard van deze groene vrienden gekapt en dat is veel te veel als we klimaatverandering willen tegengaan. Dus blijven planten!

5. De grootste woestijn op aarde bestaat uit (bevroren) water

Onze standaarddefinitie van een woestijn – droog, zanderig, een beetje saai en vol met cactussen – is niet helemaal juist. Oké, ja, die woestijnen bestaan ook. Maar de grootste woestijn op aarde heeft helemaal niks te maken met zand, maar heeft wel alles te maken met ijs. Ik heb het dan over poolwoestijnen. De Antarctische poolwoestijn kan soms zo droog zijn dat zelfs de Sahara meer neerslag heeft in een jaar. Extreme regio’s van de poolwoestijn ontvangen per jaar maar zestig millimeter regen of sneeuw. De lage temperaturen zorgen ervoor dat niks verdampt, waardoor de ijskappen intact blijven. Dat betekent dat de huidige ijskappen zijn opgebouwd uit duizenden jaren van kleine buitjes regen en sneeuw.

A woman with a black umbrella looks at a pair having a picnic underneath pink cherry trees
Foto: Roselinde Bon

6. We kunnen het jaar verdelen in 24 seizoenen (in plaats van 4)

Oké, misschien niet exact 24 seizoenen, dat is afhankelijk van waar je woont. En misschien zijn sommige van deze seizoenen al opgeschoven door klimaatverandering. Maar als we wat meer aandacht besteden aan de veranderingen in ons klimaat, kunnen we zeker zien dat er eigenlijk meer dan vier seizoenen zijn. Een oude Japanse kalender was noteerde de veranderingen in de omgeving wel heel nauwkeurig.

Het pad van de zon (360 graden) werd door de makers van de kalender verdeeld in 24 delen van 15 graden. Deze 24 delen werden vervolgens weer verdeeld door drie, waardoor er uiteindelijk 72 micro-seizoenen overbleven die ieder ongeveer vijf dagen duurden. Elk seizoen correspondeerde met kleine seizoensgebonden veranderingen, zoals:

Insecten ontwaken seizoen (6-20 maart)

  • 6-10 maart: insecten komen uit winterslaap
  • 11-15 maart: de eerste perzikboom bloeit
  • 16-20 maart: rupsen worden vlinders

of

Veel sneeuw seizoen (7-21 december)

  • 7-10 december: het wordt kouder, de winter begint
  • 12-16 december: beren beginnen aan hun winterslaap
  • 17-21 december: zalmen komen samen en beginnen hun tocht stroomopwaarts
Misty mountain landscape in the Dolomites, near Seier Alm.
Foto: Roselinde Bon

7. Natuur is het beste remedie voor een slecht humeur

En dan nu als egocentrische kers op de taart: een verrassend natuurweetje over onszelf; de mens. Een team van onderzoekers van Griffith University in Australië hebben eind 2019 een onderzoek gepubliceerd waarin ze probeerde te achterhalen wat de ‘economische waarde’ is van beschermde natuur voor onze mentale gezondheid. Hun conclusie: nationale parken en reservaten over de hele wereld besparen ieder jaar ongeveer zes biljoen dollar door geestelijke gezondheidzorg.

De onderzoekers keken hiervoor naar factoren als bezoekfrequentie van groene gebieden, sociaaleconomische status en kwaliteit van leven (en nog veel meer). Wat was hun conclusie? Groene gebieden, natuurgebieden, zijn goed voor iedereens mentale gezondheid (en portemonnees). Ook al begrijpen we wetenschappelijk niet helemaal hoe de natuur zo’n helende werking heeft.

Dus beter plan je snel mogelijk een bezoekje aan het bos, want onze overwerkte breinen kunnen dat goed gebruiken. De mysterieuze, kalmerende effecten van de natuur op ons brein blijkt een universele en instinctieve reactie.

Dit artikel is vertaald door Jaime Andreas.

Like

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.