De magische mythes en legendes uit de Dolomieten5 min read

De machtige Dolomieten zijn een ongeëvenaarde bergketen in Europa. Het is geen wonder dat er zoveel fascinerende mythes en legendes in deze monumentale regio werden geboren. Terwijl je de oude paden volgt, zullen de dramatische pieken je een sprakeloos ontzag bezorgen. Wanneer de wolken binnenrollen en de mistige atmosfeer de toppen langzaam verhult, lijkt het landschap even intimiderend als majestueus.

Een paar weken geleden, toen ik naar de machtige Mount Seceda in Val Gardena aan het hiken was, haalde ik mijn smartphone tevoorschijn om een paar foto’s naar mijn vrienden en familie te sturen. Ik slaakte een zucht en kon het niet helpen: ik wilde dat ik de wetenschappelijke kennis in mijn gedachten kon vergeten.

Even terug naar die tijd toen mensen nog steeds de pure magie in onze aardse landschappen konden herkennen. De mensen die in de Ladinische valleien leefden probeerden hun raadselachtige omgeving met bizarre verhalen te begrijpen. Hoe anders zouden ze de oorsprong van deze buitenaardse landschappen moeten verzinnen?

The legends and myths from the Dolomites were largely inspired by the mountains
De mythes en legendes uit de Dolomieten werden veelal gebaseerd op de mysterieuze en monumentale bergen.

Legendes uit de Dolomieten: hoe begrijpen we de bizarre wereld?

Zelfs lang voor de komst van het christendom waren mensen geboeid door de vreemde wereld waarin ze leefden. Ze spraken over berggeesten, water-heksen, duivelse kabouters en nog veel meer wezens die nu verloren zijn gegaan aan de verleden tijd.

Nadat ik thuiskwam, kon ik mijn fascinatie niet loslaten: ik zweefde nog steeds daar, boven in de bergen. Daarom besloot ik om die verloren legendes nieuw leven in te blazen; om onze oude opvattingen over de natuur te begrijpen. Het resultaat: een verzameling van drie magische mythes en legendes uit de Dolomieten en de Ladinische valleien.

A cloudy day in the Dolomites, with silhouettes and a horse and carriage in the background.
Het is niet moeilijk om je voor te stellen dat de Dolomieten zoveel verhalen hebben geïnspireerd.

1. De Bleke Bergen en de Maanprinses

Wist je dat de Dolomieten een veel oudere naam hebben, een naam die de meesten vergeten zijn? De “Bleke Bergen” is niet alleen een weerspiegeling van de typische lichtgrijze rots die de bergen vormt. Het is ook de titel van een sprookje dat een mooie verbintenis beschrijft tussen een jonge prins en een wonderlijke die op de maan woonde. 1

Toen ze naar de Aarde afdaalde, bracht de maanprinses een geschenk mee. Het was een schitterende witte bloem die groeide op de alpenweiden. De mensen in de valleien besloten het bloempje de ‘edelweiss’ te noemen.

De jonge prins had er altijd van gedroomd om naar de maan te vliegen. Op een dag ontmoette hij twee kleine oude mannen in het bos. De nieuwsgierige wezens onthulden aan de prins dat ze op de maan woonden en hem met zich mee konden nemen. Toen ze op de maan arriveerden, ontmoette de prins de dochter van de maankoning. Hij werd meteen verliefd. Dat werd zij ook, want de prins had de mooiste rode rododendrons meegenomen.

The moon rises above the Sassolungo mountain after an autumn sunset in Val Gardena.
Vlak na zonsondergang straalt de maan boven de bergen in Val Gardena.

De mythische oorsprong van de edelweissbloem

Op de maan waren alle bloemen wit. Alles was wit, zo wit dat de menselijke prins langzaam blind werd. De prins en de prinses besloten samen terug te gaan naar de aarde. Als een geschenk bracht de prinses de witte bloemen van de maan om ze op aarde te planten. De mensen waren dol op hun speciale glans en besloten ze edelweissbloemen te noemen. Tot op de dag van vandaag zie je ze groeien in de alpenweiden.

Maar het ging niet goed met de prinses. Ze kreeg ongelooflijke heimwee en had last van angstaanvallen. De bergen waren zo donker en dreigend dat ze bang was dat ze zouden instorten. Het stel keerde uiteindelijk terug naar de maan, maar de prins begon nogmaals langzaam blind te worden.

Edelweiss flowers growing in the Dolomites, Italy.
Volgens de legendes was de edelweissbloem een gechenk van de maanprinses.

Het leek alsof het paar niet bij elkaar zou kunnen blijven, totdat de prins besloot om met de koning van de dwergen te praten. Deze koning woonde in een grot, diep in in het bos. Na enkele onderhandelingen besloot de koning der dwergen de prins te helpen: met de glimmende vezels van de maan schilderde hij de bergen in een lichte, zilvergrijze kleur. De kleur deed de prinses denken aan haar geliefde Maan en het stel leefde nog lang en gelukkig in de Dolomieten.

2. De Anguanes: boze heksen of watergodinnen?

Veel valleien in de Dolomieten vertelden allerlei legendes over bovennatuurlijke figuren die ‘anguanes’ werden genoemd. Het waren vrouwelijke, nimf-achtige heksen waarvan bekend was dat ze nagels op hun hoofd hadden in plaats van haar. Maar de verhalen varieerden van vallei tot vallei. 2

Sommigen dachten dat het angstaanjagende watergodinnen waren, anderen zeiden weer dat het gewoon rondzwervende berggeesten waren. Anderen beweerden juist dat het de zielen waren van lijdende vrouwen, en dat ze ten koste van alles moesten worden vermeden.

Uitzicht op de Dolomieten in Val Gardena.
Volgens de legendes leefden de aguanes in meertjes en rivieren, overal bij water.

De anguanes leefden naar verluidt in grotten, beken, meren en rivieren, overal in de buurt van het water. Ze zouden de grotten en de oppervlakte van het water bewaken: de verborgen toegangen tot de schaduwwereld.

Volgens sommige legendes probeerden de heksen altijd water te verzamelen in wilgenmanden. Natuurlijk was dit een eindeloze taak die onmogelijk te vervullen was. Het water stroomde onmiddellijk weg door de gaten in de mand. Daarom lieten de lokale bewoners ’s nachts lege manden voor de deur staan, om de anguanes af te leiden.

De anguanes leefden in grotten, meren en rivieren, overal in de buurt van het water. Ze bewaakten de grotten en en het wateroppervlak: de verborgen toegangen tot de schaduwwereld.

Andere valleien interpreteerden dit verhaal op een andere manier. Ze zeiden dat de anguanes jonge vrouwen uit hun dorpen zouden lokken om hen tot slaaf te maken. Ze dwongen juist hén om het water in wilgenmanden te verzamelen. De jonge vrouwen verdwenen op mysterieuze wijze en leefden in eeuwige angst. Blindelings zouden ze de lekkende manden blijven vullen met het water dat eindeloos door de bergen stroomde.

3. De nachtegaal van Kasteel Sassolungo

Een andere legende gaat over een lang verdwenen kasteel aan de voet van de Sassolungo-berg in Val Gardena. In het kasteel woonde een machtige koning en zijn goedhartige dochter. Op een dag, toen de prinses buiten was, was ze getuige van een havik die op een nachtegaal zat te azen. De woeste havik ving de kleine vogel snel in zijn klauwen. De prinses kon het niet aanzien en besloot de nachtegaal te redden. 3

Hiking in the Dolomites, chopped trees in the forefront and Sassolungo looms in the distance.
In de verte doemt de Sassolungo-berg op, gezien vanuit de Seiser Alm.

In al zijn dankbaarheid beloofde de mysterieuze nachtegaal dat hij de prinses een magische kracht zou schenken: ze kon nu veranderen in een nachtegaal, wanneer ze maar wilde. Deze metamorfose zou haar in staat stellen om rond te vliegen als een vrije geest. Het enige dat deze betovering kon verbreken, was de dood van een mens.

Toen de betovering in een vloek veranderde

Een poosje na deze magische ontmoeting zong de prinses een lied dat een eenzame ridder betoverde. Aanvankelijk was hij gefascineerd door haar melodieën, maar hij werd al snel wrokkig. Ze had hem tegen zijn wil betoverd. Kwaad joeg hij haar weg.

Als je ooit het betoverende lied van een nachtegaal in de verte hoort, wees op je hoede. Waarschijnlijk is het de vervloekte prinses die zachtjes je naam fluistert.

De prinses voelde zich vreselijk en liet hem weer alleen. Toen ze eindelijk de moed verzamelde om weer een nachtegaal te worden en de ridder op te zoeken, vond ze zijn levenloze lichaam op de binnenplaats. De dood van de ridder verbrak de metamorfose betovering, maar de prinses was net veranderd in een vogel! Voor eeuwig en altijd moest ze haar leven als een nachtegaal in het bos voortzetten.

Als je ooit door de valleien van Val Gardena wandelt en een nachtegaal een prachtig liedje hoort zingen, let dan goed op! Waarschijnlijk is het de betoverde prinses die zachtjes je naam fluistert.

Birds fly over the valleys of Val Gardena.
Vogels vliegen boven de valleien van Val Gardena.

Dit artikel is geschreven i.s.m. Val Gardena en CommuniGate. Bedankt voor het organiseren van deze mooie reis!

Like
2
  1. Bron: South-Tirol.com
  2. Bron: Italy Tours in Nature
  3. Bron: Valgardena-Groeden.com

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.